ISBN13 978-605-316-271-1
13x19,5 cm, 264 s.
Yazarın Metis Yayınları'ndaki
diğer kitapları
Mahmud ile Yezida, 1980
Osmanlıya dair Hikâyat, 1981
Taziye, 1982
Kum Saati, 1984
Son Istanbul, 1985
Sahtiyan, 1985
Cenk Hikâyeleri, 1986
Kırk Oda, 1987
Lal Masallar, 1989
Eski 45'likler, 1989
Yaz Sinemaları, 1989
Mırıldandıklarım, 1990
Yaz Geçer, 1992
Geyikler Lanetler, 1992
Yaz Geçer - Özel Basım, 1992
Oda, Poster ve Şeylerin Kederi, 1993
Omayra, 1993
Bir Garip Orhan Veli, 1993
Kaf Dağının Önü, 1994
Metal, 1994
Ressamın İkinci Sözleşmesi, 1996
Murathan ' 95, 1996
Li Rojhilatê Dilê Min / Kalbimin Doğusunda, 1996
Başkalarının Gecesi, 1997
Paranın Cinleri, 1997
Başkasının Hayatı, 1997
Dört Kişilik Bahçe, 1997
Mürekkep Balığı, 1997
Dağınık Yatak, 1997
Oyunlar İntiharlar Şarkılar, 1997
Metinler Kitabı, 1998
Üç Aynalı Kırk Oda, 1999
Doğduğum Yüzyıla Veda, 1999
Meskalin, 2000
13+1, 2000
Erkekler İçin Divan, 2001
Çocuklar ve Büyükleri, 2001
Soğuk Büfe, 2001
Yüksek Topuklar, 2002
7 Mühür, 2002
Timsah Sokak Şiirleri, 2003
Yazıhane, 2003
Yabancı Hayvanlar, 2003
Erkeklerin Hikâyeleri, 2004
Eteğimdeki Taşlar, 2004
Çador, 2004
Kadınlığın 21 Hikâyesi, 2004
Bir Kutu Daha, 2004
Beşpeşe, 2004
Elli Parça, 2005
Söz Vermiş Şarkılar, 2006
Büyümenin Türkçe Tarihi, 2007
Kâğıt Taş Kumaş, 2007
Yedi Kapılı Kırk Oda, 2007
Kullanılmış Biletler, 2007
Dağ, 2007
Kadından Kentler, 2008
Eldivenler, hikâyeler, 2009
Bazı Yazlar Uzaktan Geçer, 2009
Hayat Atölyesi, 2009
İkinci Hayvan, 2010
Gelecek, 2010
227 Sayfa, 2010
Stüdyo Kayıtları, 2011
Kibrit Çöpleri, 2011
Şairin Romanı, 2011
Doğu Sarayı, 2012
Aşkın Cep Defteri, 2012
Bir Dersim Hikâyesi, 2012
Tuğla, 2012
Mutfak, 2013
189 Sayfa, 2014
Mezopotamya Üçlemesi, 2014
Merhaba Asker, 2014
Kadınlar Arasında, 2014
İskambil Destesi, 2014
Harita Metod Defteri, 2015
Güne Söylediklerim, 2015
Solak Defterler, 2016
Aşk İçin Ne Yazdıysam, 2016
küre, 2016
Dokuz Anahtarlı Kırk Oda , 2017
Edebiyat Seferleri İçin Vapur Tarifeleri, 2017
Tren Geçti, 2017
Çağ Geçitleri, 2019
Hamamname, 2020
Aile Albümü, 2021
Devam Ağacı, 2021
Erkekler Yalnızlıklar, 2021
Evrak Çantası, 2022
Bu kitabı arkadaşına tavsiye et
 

Makinist Odasından Süzülen Işık, s. 11-13

Çocukluk yıllarında benim gibi makinist odasından süzülen ışık huzmesinin sinema salonunu yarı karanlıkta tutan büyülü atmosferinden geçmiş olanların başka türlü bir sinema heyecanı yaşadıklarına inanmışımdır hep. Zamansal bir üstünlük aidiyeti belirtmek anlamında değil, bir heyecan, bir tutku farklılığı anlamında söylüyorum bunu.

İçinde yer aldığı kitaba adını veren “Yaz Sinemaları” şiirimde “beyaz perdeden geçerek çıktığımız sokaklar”dan söz ederim. Bir yanıyla aynı kalırken, bir yanıyla artık aynı kalmayacak olan Istanbul, Ankara ya da taşrada herhangi bir kentin sokaklarından... Bir-iki saatliğine bizi ipnotize etmiş beyaz perdenin, karanlık salonun büyülü dünyasından yaşadığımız günün sokaklarına çıkarken her seferinde yeniden tazelenen bir şaşkınlıkla yaşadığımız deneyim günümüzde, kişinin evinde televizyon ya da bilgisayar ekranı karşısında film seyretmenin deneyiminden epey farklı bir hayat bilgisi içerdiği artık başkalarınca da dillendiriliyor elbet.

Büyümemize eşlik eden uzun yol arkadaşlarımızdan biri olan sinemanın, insanların gündelik yaşamını renklendiren, duygularını coşturan, ruhlarını besleyen, hayal gücünü kışkırtan, esinlediği yeni düşüncelerle ufkunu açan yanıyla kişilerin yaşamına nasıl zenginlik kattığı herkesin kişisel deneyimlerinden bildiği bir gerçeklik elbette. Hepimizin hayatında bazı filmlere, sinema salonlarına ilişkin pek çok hatırası olduğu da öyle. Sinema çoğunluk için sadece gönül oyalayıcı bir eğlence aracıyken, kimilerinin yaşamında çok daha önemli bir yer tutar, bazılarındaysa bir tutkuya dönüşür. Yalnızca bir sinema tutkunu olmak kişiyi iyi bir seyirci yapmaya yetmez elbette, seyircilik de zamanla öğrenilen, geliştirilen, aydınlatıcı bilgi kaynaklarıyla güçlendirilen bir süreç gerektirir. Kişiyi pasif seyirci konumundan çıkarıp aktif izleyici haline getiren bir tür “okur-yazarlık” hali kazanma sürecidir bu. Tek bir film üstüne yazılan eleştirilerden, bir tema etrafında bağlamlandırılmış incelemelerden, yönetmenler üstüne yazılmış kitaplardan, geniş oylumlu araştırma kitaplarına dek zengin bir yelpazede yer alan yayınlar seyirciliğimize bilinç, derinlik ve ufuk kazandırır. İçgörümüzü güçlendirir, sezgilerimizi bilinç düzeyine taşır, farkındalığımızı artırır.

Sinemayla kurduğumuz ilişkide seyirci olarak gelişimimiz her zaman düz bir biçimde yükselen bir çizgi izlemeyebilir, içinde yaşadığımız kişisel ya da toplumsal dönemlere göre eğriler, zikzaklar çizebilir, günün akımlarına, dönem heyecanlarına fazla kapılabilir, sonradan gözden geçirme ya da değiştirme gereği duyacağımız değerlendirmelerde bulunabiliriz. Aradan geçen zaman, aynı filmden aldığımız tatları da değiştirir, yıllar önce izlediğimizde bizi heyecanlandıran, bizde kalıcı iz bırakmış bir filmi yıllar sonra seyrettiğimizde bir tat eksikliği ya da hayal kırıklığı yaşayabiliriz ya da tam tersine aradan geçen yılların filmin güzelliğinden, gücünden bir şey eksiltmediğini görüp hayranlık tazeleyebiliriz. Çeşitli yaşlardaki öğrenmelerimizin, okumalarımızın, dönem havasının etkisiyle bir filme çeşitli yakıştırmalarda bulunabilir, ona sahip olmadığı anlamlar yükleyebilir, kendi sanılarımızı yönetmenin derdi, meselesi sanabiliriz. Seyir bilgisiyle hayat bilgisi arasındaki çaprazlama ilişki bir zamanlar kurduğumuz denklemleri değiştirebilir. Bir zamanlar üzerinden atlayıp geçtiğimiz nice ayrıntı şimdi birer kasis yaratarak yeniden durup düşünmemizi sağlayabilir. Hayat içinde olgunlaşmak kadar, sanat içinde olgunlaşmak diye de bir şey vardır.

Yıllara yayılmış sinema yazılarımı bir araya getirdiğim 2007’de yayımlanan Kullanılmış Biletler kitabımın “Gişe Önünde” başlığını taşıyan önsözünde sinema üstüne ilk imzalı yazılarımın daha çok tek tek filmler üzerine yazdığım alışılageldik film eleştirisi tarzında olduğuna değinirim. Oysa bunlar yerine daha çok toplu bir bakışı ve yaklaşımı amaçlayan, bir olgu üzerinden diğer filmlerle ilişki kurarak genel bir çerçeve yaratan; değişik yönetmenleri, filmleri, dönemleri; farklı sinemalar arasında kurduğum kimi ilintiler nedeniyle, yazıya eksen seçilen bir bağlam, bir sorunsal, bir izlek çevresinde bir araya getiren, “eleştiri”den çok “deneme” tadında yazılar yazmak istediğimden söz ederim. Gene aynı yazıda, o zamanlar adını koyamamış olsam da, “film okuması”na giden yolu bana bu tür yazıların açtığından; seyrettiğini anımsamanın, gördüklerini bir kez daha gözden geçirmenin, ilk seyir ânında gözden kaçanları düşünürken yakalamanın tadına ilk o yazılar sayesinde vardığımı, gördüklerimizin ancak düşündükçe “görülür” olmaya başladığını “okuma/yazma” yoluyla öğrendiğimi anlatırım.

Sinema üstünde söyleyip yazdıklarımı bir araya getirdiğim ikinci kitap olan Işığına Tavşan Olduğum Filmler’de bu amaca bir adım daha yaklaştığım kanısındayım. Bir önceki kitapta olduğu gibi bunda da doğrudan bir filmin kendisini incelemenin yanı sıra, içerdiği olgular, sorunlar nedeniyle söz söylemeye kışkırttığı alanlar üzerine de düşünmeyi sürdüren yazıları bir araya topladım. Aynı zamanda bu tür kitapların, kapalı bir toplantıda sınırlı sayıda bir dinleyici topluluğu karşısında yapılan bir konuşmanın ya da bir dergi için kaleme alınmış yazının belirli sayıdaki okurun dışındakilere ulaşması konusunda daha kalıcı bir işlev gördüğü kanısındayım. Önceki deneme kitaplarımda olduğu gibi burada yer alan yazıları, söyleşileri bu düşünceyle kitaplaştırdığımı bu vesileyle tekrar belirtmek isterim.

Tüm sinemaseverlere iyi seyirler kadar iyi okumalar da dilerim.

 


Kişisel Veri Politikası
Aydınlatma Metni
Üye Aydınlatma Metni
Çerez Politikası


Metis Yayıncılık Ltd. İpek Sokak No.5, 34433 Beyoğlu, İstanbul. Tel:212 2454696 Fax:212 2454519 e-posta:bilgi@metiskitap.com
© metiskitap.com 2022. Her hakkı saklıdır.

Site Üretimi ModusNova









İnternet sitemizi kullanırken deneyiminizi iyileştirmek için çerezlerden faydalanmaktayız. Detaylar için çerez politikamızı inceleyebilirsiniz.
X