John, Tiziano hakkında ne düşünüyorum, biliyor musun? Bir kartpostala tek kelimeyle “ten” yazardım.

Sevgiyle, Katya

Venedik’te Tiziano sergisini gezen Katya Berger’ın babası John Berger’a yazdığı bu kısa not Tiziano hakkındaki yazışmalarını başlatıyor. Tartışmaları giderek perilerden köpeklere, saç, kıl, et ve tenden erkek ve kadın bedenine, cinselliğe, sanatlara yön veren tutkulara doğru yayılıyor, ressamın bütün repertuarını tarayan, hayata dair derinlikli bir diyalog ortaya çıkıyor.

Önsöz, s. 20-21

Hayatımda ilk kez, Londra’daki İşçi Eğitim Derneği’nden düzenli maaş aldım. O sıralar resim yapıyordum. Haftada üç gün akşam üzeri metroyla Edgware’e gidiyor ve London Transport’un otobüs şoförleri ve görevlileriyle sanat sohbetleri yapıyordum. Hepsinden gençtim ve o zamanın modası, saçlarım bir hayli uzundu.

Otobüs görevlilerinden bazıları hobi olarak yaptıkları resimleri bana gösterirdi. Ötekiler, farklı nedenlerle, resimlerin nasıl ya da neden yapıldığını merak ederdi. Bana hoşgörü göstermelerinin nedeni sanırım onlardan fazlasıyla aykırı olmamdı. Ama bana inanmazlık da etmezlerdi. Öyle ki beni bir tür davetsiz uzman gibi görüyorlardı.

“Geçen hafta bize bir sürprizde bulundun,” demişlerdi. “Bakalım bu hafta ne göstereceksin?” Kitaplar ve çay fincanları götürürdüm onlara. Görevli personelden birinin yaptığı keki yiyip çaylarımızı yudumlarken, sayfaları çevirirdik...

Onların benden öğrendiklerinden daha fazlasını ben onlardan öğrendim. Hayatlarındaki boşluk hakkında fikir edindim – her birininki az da olsa birbirinden farklıydı. Edindikleri sanatsal deneyimle bu boşluğu dolduracaklarını umuyorlardı. Hayatın sanatı nasıl kucaklayabileceğini iyi kötü görmeye başladım.

Yıllar geçti, artık yazar olmuştum.Yazdığım bazı kitaplar resim ve ressamlar hakkındaydı. Yazarken ilham aldığım Wolfflin, Antal, Max Raphael, Klingender, Ortega y Gasset, Hauser, Berenson, Friedlander, Walter Benjamin ve diğer bazı filozof ve sa...

Devamını görmek için bkz.

Nedim Dertli, "John Berger, Katya Berger Andreadakis ve Tiziano, Su Perisi ile Çoban", oggito.com, 20 Eylül 2026

“Tiziano hakkında ne düşünüyorum, biliyor musun? Bir kartpostala tek kelimeyle ‘ten’ yazardım” [1]

90’ların istila, bağımsızlık, merak ve kuşku ikliminde Venedik’te açılan Tiziano Vecellio sergisinde beliren “hayalet” –ihtiyar bir adam– Katya Berger için yalnızca hilekâr bir tesadüf mü, yoksa bir gazeteci, çevirmen ve sanatçının gizli arzularında filizlenen bir düş sarmalı mıdır? Katya’nın yaşlı adamla tanışması, onun tahayyülünde Tiziano’nun beş yüz yıl öteden gelen tensel varlığını ve asude ruhaniliğini ürpertircesine hissetmesine neden olur. Bu tuhaf karşılaşmanın ardından San Marco Meydanı’ndan Amsterdam’a doğru bir kartpostal havalanır ve Katya’nın babası John Berger’e ulaşan bu küçük ileti, zaman içinde bir mektup-nehir anlatısına dönüşür. Dokuzar mektuptan oluşan on sekiz parçalı simetrik yapısıyla Tiziano, Su Perisi ile Çoban, [2] klasik baba-kız hiyerarşisini ve pedagojik otoriteyi reddederek mesafeyle yakınlığın, hayal gücüyle gerçeğin dengelendiği entelektüel bir eşitlik alanında kozmik uyum hissini okur-izleyiciye derinden duyumsatır.

Resmin sadece analiz edilecek bir nesne değil, iki bilinç arasında açılan bir düşünme ve yorumlama alanı olduğunu imleyen yapıtta, Katya ve John’un bağımsız sesleri, mektupların epistoler formunda diyalojik bir yankının bütünlüğüyle ...

Devamını görmek için bkz.